2. Τι είναι ο υλισμός; (μέρος 1ο)

Υπάρχουν πολλά φιλοσοφικά ρεύματα με διάφορες ονομασίες: υλισμός, φαινομενολογία, αγνωστικισμός, υπαρξισμός, ιδεαλισμός (υποκειμενικός και αντικειμενικός), σολιψισμός, κλπ, κλπ. Πολλά ρεύματα μάλιστα τα ονομάζουμε σύμφωνα με τον δημιουργό τους π.χ. Μαρξισμός, Καντιανισμός, Εγελιανισμός, Πλατωνισμός κλπ. Ποιο απ’ όλα είναι το πιο σωστό όμως; Πώς ορίζουμε τι είναι σωστό στη φιλοσοφία και τι είναι λάθος; πολλά τέτοια ερωτήματα γεννιούνται.

Άνθρωποι που τα μελέτησαν όλ’ αυτά, τι λέει το κάθε ρεύμα, ποιοι ήταν οι δημιουργοί τους, σε ποιά περίοδο της ιστορίας εμφανίστηκαν κτλ, κατέληξαν ότι τελικά όλες οι φιλοσοφίες χωρίζονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες (και μάλιστα αντίθετες μεταξύ τους -αλλά εδώ είναι όλη η ουσία όπως θα δούμε παρακάτω): τον ιδεαλισμό και τον υλισμό.

Ο υλισμός είναι λοιπόν εκείνο το φιλοσοφικό ρεύμα που λέει ότι η αρχή, η βάση, το θεμέλιο, η ουσία (όπως θέλετε πείτε το) των πάντων είναι η ύλη, ενώ ο ιδεαλισμός λέει ότι είναι το πνεύμα.

Αυτό που λεν “πνεύμα” στον ιδεαλισμό έχει διάφορες ονομασίες: πνεύμα, ουσία, συνείδηση, απόλυτο, υπέρτατο ον, θεός. Στην πιο απλή του μορφή ο ιδεαλισμός λέει ότι η αρχή των πάντων είναι ο θεός, ένα πράγμα δηλαδή που δεν είναι “πράγμα”, δεν υπάρχει δηλαδή με υλική, χειροπιαστή μορφή. Είναι ένα “φάντασμα” δηλαδή, κάτι που βρίσκεται πίσω και πέρα απ’ όλα αυτά που βλέπουμε, ακούμε, αγγίζουμε κλπ. Κάτι που πολύς κόσμος ακόμα πιστεύει είναι αυτό που έφτιαξε τον υλικό κόσμο που βλέπουμε και είμαστε μέρος του. Κάθε θρησκεία λοιπόν έχει τον ιδεαλισμό μέσα της.

Άλλοι πιο εξελιγμένοι ιδεαλιστές δεν τα λεν τόσο απλοϊκά όσο η θρησκεία και λεν ότι η συνείδηση που έχουμε οι άνθρωποι συνολικά, ή η συνείδηση που υπάρχει στο σύμπαν συνολικά είναι η αρχική αιτία των πάντων χωρίς να το ονομάζουν αυτό “θεό” με την έννοια ότι μπορείς να επικοινωνήσεις μ’ αυτό το πράγμα, όπως οι θρησκείες κάνουν μέσω της προσευχής, της νηστείας, του ασκητισμού κλπ, μέσω της λατρείας δηλαδή. Λένε ότι η ύλη επειδή είναι κάτι που φθείρεται, που αλλάζει μορφή, που διαλύεται κλπ, είναι κάτι κατώτερο από το πνεύμα. Είναι κάτι σαν μια θολή σκιά του πνεύματος (ο Πλάτωνας που ήταν ο πατέρας του ιδεαλισμού, έλεγε ότι όλα τα πράγματα είναι σκιές της πραγματικής τους μορφής που την ονομάζει Ιδέα).

Οι υλιστές λεν το αντίθετο. Το πνεύμα, οι ιδέες, η συνείδηση, η ουσία και όλ’ αυτές τις λέξεις που τις πήραμε από τον ιδεαλισμό, υπάρχουν μεν αλλά είναι υποδεέστερες, κατώτερες από την ύλη, προέρχονται απ’ αυτήν. Όλες αυτές τις έννοιες τις έφτιαξε το μυαλό του ανθρώπου που είναι κάτι υλικό, ο εγκέφαλος δηλαδή. Ο άνθρωπος είναι μια περίπλοκη μορφή ύλης που έχει και την ιδιότητα να σκέφτεται και να φαντάζεται πνεύματα, ιδέες κλπ.

Καλά ολ’ αυτά θα μου πείτε, αλλά ποιος απ’ τους δυο έχει δίκιο τελικά; γιατί εσείς οι υλιστές να λέτε ότι είστε σωστοί ενώ οι ιδεαλιστές είναι λάθος; Μείνετε συνδεδεμένοι λοιπόν, θα το δούμε αυτό σε επόμενη ανάρτηση :)

 

About these ads

One response

  1. Manny Calavera

    Ειπα να ριξω τελικα μια ματια σε αυτο το blog που το προτεινε ενας φιλος
    : ]]
    Εχω μια αρχικη απορια.
    Ο Manny ειχε παρατηρησει σε διαφορες διαδυκτιακες συζητησεις οτι οι ανθρωποι προσδιοριζονται σε σχεση με τη σχεση που εχουν με το θεο ως εξης:
    1. θειστες (αυτο πιανει τους υποκ. και αντικ. ιδεαλιστες
    2. αθεοι (υλιστες)
    3. αγνωστικιστες
    4. δεϊστες

    τα 1 και 2 ειναι ξεκαθαρα. Το 3 συμφωνα με τον Dawkins και ο Manny συμφωνει εντασσεται κατα περιπτωση στο 1 ή στο 2. (Δλδ καποιοι αγνωστικιστες ειναι κεκαλημενοι θειστες ή αθεοι αντιστοιχα)
    τωρα το 3 λεει οτι καποιος θεος δημιουργησε τον κοσμο αλλα τον αφησε στη μοιρα του, επαψε μετα να παρεμβαινει. O Manny αυτο τον ορισμο ηξερε για τους deists. Το βιβλιο των βασικων αρχων της μαρξιστικης φιλισοφια λεει ομως κατι αλλο που με μπερδεψε:
    “”[Οι δυιστες παραδεχονται] την υλη και το πνευμα σαν αυτοτελεις ουσιες, δεν μπορουν να αποκαταστησουν μια συνδεση μεταξυ τους.””
    Συμφωνα με αυτο που ηξερε ο Manny
    http://en.wikipedia.org/wiki/Deism
    oi δυιστες ειναι ξεκαθαρα ιδεαλιστες (απλα προσπαθουν να εκσυγχρονιστουν και να δωσουν μια “ικανοποιητικη εξηγηση” του γιατι ο κοσμος ειναι τοσο f*cked up (“μα..ειναι προφανες..αφου ο θεος δεν ασχολειται με το δημιουργημα του!).

    Ενα αλλο θεμα απο το ιδιο βιβλιο ειναι οτι εντασει τον Καμυ στους υπαρξιστες (κατι που ο ιδιος ο Καμυ αρνηθηκε σθεναρα οσο ζουσε). Ο καμυ ητο absurdist
    http://en.wikipedia.org/wiki/Absurdism
    μια θεωρια (ΝΟΜΙΖΩ μεταφραζεται σαν θεωρια του παραλογου) με την οποια ο Manny δυστυχως εχει πολλα κοινα (παλαιοτερα ειχε πιο πολλα κοινα με το nihilism αλλα το ξεπερναει με πολυ κοπο).
    Αυτα

    18/05/2011 στις 1:32 μμ

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 34 other followers